Tom en Yassin

Ik geef ze een hand. "Hoi, ik ben Yvonne", en ze stellen zich voor, netjes en beleefd, dus ik doe net alsof ik niet door heb dat ze me niet hun echte naam geven. Tom en Yassin. "Dag mevrouw, hoe gaat het met u?", ze nemen plaats aan de eettafel en gaan aan de slag.

Stil zit hij te werken, verborgen onder zijn pet. Hij lijkt gevangen in zijn eigen gedachten maar volgens mij hoort Tom alles. Hij neemt zijn werk serieus en wil niet gestoord worden maar alles wat er gezegd wordt neemt hij in zich op, als een zwijgende spons. Af en toe komt er een glimlach, zijn hoofd gebogen over tafel, zijn ogen gericht op wat gedaan moet worden en zo nu en dan tilt hij zijn hoofd een stukje op en komt er een bevestigend knikje of een kort woord. Zo jong nog. Tja, ik blijf een moeder en dat zeg ik hem ook. "Je bent jonger dan mijn jongste kind. En je bent dealer. Waarom kies je hier voor?", ik stel hem vragen, "Hoeveel geld maak je op een dag?", maar hij ontwijkt ze en danst erom heen. "Je wilt het me niet zeggen, hè?" en hij lacht ongemakkelijk, zonder me aan te kijken. Hij wil het me niet zeggen.

Die ander, Yassin, dat is een druktemaker. "Ik ben moe en ik heb ADD, mevrouw". Wanneer ik hem iets vraag dringt het niet tot hem door en moet ik de vraag wel 4x herhalen en dan nog springt hij zó van de hak op de tak dat ik weinig antwoorden krijg en hij nauwelijks te volgen is. Hij is ouder dan de zwijgzame jongen die aan de andere kant van de tafel zit en is niet stil te krijgen. Luisteren, daar is hij niet goed in, en hij heeft de neiging om je constant te onderbreken en door je heen te lullen. Hij zit, hij staat, hij loopt heen en weer, hij praat, hij belt, hij zit en begint weer opnieuw. "Ik ben van de straat! Ik heb jaren vastgezeten. Wat weet jij van mij? Jij weet niks van mij! Ik ben geschoten in mijn voet!", snoeft hij, alsof het iets is om trots op te zijn, waarop ik hem zeg dat ik niet onder de indruk ben (dat ben ik ook niet) maar dat ik wel die wond wil zien. Zijn houding verandert meteen. "Nee. Ik heb stinkvoeten". Oke.

Vanuit de open keuken komt de ammoniakstank me tegemoet. In een grote pan met kokend water staat een kom waarin coke met behulp van ammoniak omgetoverd wordt tot crack. Het stinkt en ik krijg er pijn in mijn keel van. Het raam wordt een stukje opengeschoven, maar niet teveel want het mag niet tochten. Op tafel liggen tientallen strookjes doorzichtig plastic, geknipt uit boterhamzakjes. Na het wassen (met water) en het drogen wordt de crack verdeeld in brokjes, die verpakt worden in het plastic. Bolletjes van 10,-, 20,- en 50,- euro per stuk, eerst gewogen op de weegschaal. "Wij verkopen de beste. Zuiver, ziet eruit als witte feta, zo schoon, mevrouw. Kent u het K...plein?". Ja, dat ken ik, het staat er 's avonds en 's nachts vol met dealertjes en hun aanhang. "Als ik daar rij op m'n scooter, mevrouw, al die dealers, ze kijken allemaal een andere kant op. Ze haten me", vertelt Tom. Ik vraag hem of hij een vriendin heeft. Nee, daar heeft hij geen tijd voor. "Dit gaat 24/7 door. U ziet zelf hoe vaak die telefoon gaat".

Ze putten zichzelf uit. Dealers met een potentiële burnout .Hoe gek wil je het hebben? Alles draait om het werk. Slapen doen ze als er tijd voor is en die is er niet vaak. "Ik ga door tot 4 uur 's middags, mevrouw". En 's avonds om 11 uur begint het opnieuw. Hij werkt 17 uur per dag en neemt geen dag vrij. Wanneer hij rust neemt neemt een ander het over. Ploegendienst. Nonstop. "Is 't het waard?", vraag ik en ze wijzen met vermoeide gezichten naar de bolletjes op tafel. Ze werken zich de kolere. Ik zit erbij en kijk ernaar, en verbaas me voor de zoveelste keer over de wereld waarin we leven. Aan de telefoon maakt Yassin ruzie met een andere crewmember: "Ik zeg tegen die man 5 minuten! Waar ben je nu? Nee, die is aan het bidden. Aan het bidden, zeg ik toch! Neem die scooter!", een stresskip is het, want er moet geld gemaakt worden en ik kan m'n lachen niet inhouden omdat het zo'n geschifte situatie is. "We doen dit liever niet, mevrouw Yvonne", maar ik weet niet of ik het moet geloven. "Waarom doe je het dan?", vraag ik en met een wijds gebaar van zijn arm antwoordt Tom: "Het is een verslaving". Hij vertelt: "Mevrouw, ik doe dit al vanaf mijn 17e. Ik heb 2 jaar vastgezeten door dít. En weet u wat het 1e was wat ik deed toen ik vrij kwam? Mijn telefoon pakken. Ik ben verslaafd aan dit werk. Het laat me niet met rust, ik ben verslaafd aan die rush. Echt waar, mevrouw Yvonne, tante. De spanning, de stress, het bellen, die shit koken, dealen, de risico's, alles. Het is een verslaving". Yassin zit naast me een dikke, dikke joint te draaien ("Dit is alleen wiri, mevrouw!") en knikt hevig. "Die duku gaat naar schulden, naar rekeningen. Wij hebben geen geld", waar ik geen moer van geloof gezien de hoeveelheid drugs op tafel, "Het is verslavend, dit werk. Dit is het enige leven wat ik ken, het laat me niet los, geloof me, mevrouw". Dealers die verslaafd zijn aan dealen. Die kende ik nog niet. Maar wanneer ik naar hun magere lichamen en grauwe gezichtskleur kijk en de kringen onder hun ogen en hun obsessieve gedrag zie, moet ik toegeven dat het eigenlijk helemaal niet zo raar klinkt. Wanneer je niet beter zou weten, zou je ze aan zien voor gebruikers. Alleen hebben de meeste gebruikers niet 3 mobiele telefoons. 

Het is sneu. Ik weet het, het zijn freakin' crack dealers, en ik vind ze zeker niet zielig want ze kiezen er zelf voor maar ik heb toch met ze te doen wanneer ik die 2 workaholics vraag hoelang ze dit leven willen volhouden en ze allebei hun schouders ophalen. "Voor altijd. We kunnen niet anders". Er zit geen enkel plan voor de toekomst achter het dealen wat ze doen, geen strategie, geen doelen, geen dromen, geen spaarpot voor later, niks. Dit zijn geen gangsta's, dit is niet stoer, hier is niks spannends aan of rebels. Elkaar vertrouwen doen ze tot op zekere hoogte. je beste vriend kan ineens je grote concurrent worden en dat wordt niet gewaardeerd. Deze jongens leven als gebruikers, van dag tot dag, crack is hun (kleine) wereld en dealer is niet alleen wát ze zijn maar ook wíe ze zijn geworden. Het risico om opgepakt te worden nemen ze op de koop toe. Ze weten niet beter dan dat het leven draait om drugs, net als bij verslaafden, en verspillen hun jaren aan die rotzooi, net als verslaafden. Eigenlijk hebben ze het opgegeven. Karma kan écht een bitch zijn.

Hell hath no fury...

Ik ben zo iemand met wie mensen graag praten. Ook mensen die ik maar 'n beetje of soms zelfs helemaal niet ken. Ik weet niet of het komt door mijn grote blauwe ogen maar ook wildvreemden beginnen soms gewoon tegen me te lullen en dan hebben ze het niet alleen over het weer.  De ene keer krijg ik iets te horen wat blijft hangen, de andere keer begin ik halverwege het verhaal mijn interesse te verliezen, maar ergens voel ik me wel vereerd dat ik iets heb wat mensen aanmoedigt om tegen me te gaan praten. Zo weet ik dus uit de eerste hand en uit zijn eigen mond dat die ene meneer met dat pokdalige gezicht en dat valse hondje zorgt voor een zieke en alcoholistische partner en dat hij vroeger de halve homo scene heeft geneukt want hij was nogal een wilde. Die oudere dame die altijd in uitbundige kleuren gekleed gaat en met een stok loopt, wordt  'de witte heks' genoemd, waar ze erg trots op is, hoewel ik geen flauw idee heb waarom ze haar zo noemen, want dat vertelde ze er niet bij. De 24-jarige dochter van een of ander vaag vrouwtje met een neuspiercing en uitgezakte Uggs dat een stukje met me mee naar huis liep en geen moment haar mond dicht hield, werd zomaar overgeplaatst naar een ander filiaal van de Wibra, schandalig vond die moeder het, want nu kon ze niet meer bij haar dochter langs gaan tijdens het werk om even te kletsen. En of ik misschien haar dochter kende? Maar ga nou niet denken dat ik de Lieve Lita van de buurt ben. Ik doe niet aan advies geven, tenminste, ik ben zuinig met advies uitdelen aan mensen die ik nauwelijks of niet ken en al helemaal als er niet om gevraagd wordt. Wijze raad kan ook domme raad zijn wanneer je niet weet wat er precies speelt en elk mens zit anders in elkaar. Ik weet niet hoe het is als je bang bent dat je grote liefde in Brazilië alleen maar bij je blijft vanwege je fraaie banksaldo of hoe het voelt als je zoon je vertelt dat hij geen kinderen wil en zich heeft laten steriliseren en dat je dus nooit oma zult worden. Plus wat voor mij werkt hoeft voor een ander helemaal niet te werken dus ben ik voorzichtig. Ik heb een methode ontwikkeld. Wat ik doe in zulke situaties is luisteren en op gepast momenten gooi ik er een naar mijn mening of gevoel gepaste reactie tegenaan, variërend van 'Echt waar?' tot een schouderklopje of een glimlach, en af en toe een opmerking waarvan ik dan maar hoop dat de strekking wordt begrepen, tot het moment daar is om vriendelijk afscheid te nemen. Zo hou ik afstand en blijf ik bij mezelf maar geef ik toch de ander de kans om even een praatje te houden. Wanneer ik behoefte heb om me helemaal af te sluiten op straat en ik in een asociale bui ben zet ik mijn mp3 spelertje aan, oortjes in en hiphop op. Mijn onzichtbare schild.

Zij woonde vroeger bij mij in de wijk maar is jaren geleden al verhuisd naar de 'overkant' , de Rivierenbuurt. Een beetje een raar wijf en altijd in voor een babbeltje, hoewel ik wel 'ns verlegen werd bij bepaalde onderwerpen van gesprek, aangezien ze ook graag babbelde over persoonlijke zaken die mij eigenlijk geen hol aangingen en die ik soms ook helemaal niet wilde weten. Laatst kwamen we elkaar tegen tijdens het boodschappen doen. Ik met mijn kattenbak-korrels (mijn kat poept veel!) plus hooi voor de cavia en zij met een grote zak appelen want ze wilde appelmoes maken. Ik mocht haar altijd wel, ze deed haar eigen ding, ging haar eigen weg. Haar kerel vond ik een beetje een rare. Net iets te vriendelijk, te charmant, te flirterig, te geïnteresseerd om oprecht over te komen. Dát ze het me halverwege de Rijnstraat pal voor de ingang van de Dirk ineens vertelde verbaasde me maar wát ze me vertelde kwam niet als een verrassing: ze had hem de deur uitgezet. Hij bleek al een tijdje stiekem een ander te hebben. En misschien zelfs twee maar dat wist ze niet zeker. Tja, klote natuurlijk, wat ik uit eigen ervaring weet maar ik had geen behoefte om die informatie met haar te delen plus ik was moe dus mompelde ik iets van ' wat erg' en 'zijn verlies' en ik riep iets vaags over karma. Karma erbij halen helpt over het algemeen als je bedrogen bent en je het gevoel hebt dat je machteloos staat; 'what goes around comes around' is een gedachte die troost en voldoening geeft. Alleen hier ging ik de fout in. Want zij dacht dat ik met karma 'wraak' bedoelde en ze greep de gelegenheid aan om eens goed haar gal te spuien. Ik was niet voorzichtig genoeg geweest. De strekking werd niet begrepen. Driftig hing ze haar boodschappentas aan het stuur van haar fiets. 'Ooh, zeker weten, mijn wraak zal zoet zijn', brieste ze venijnig, 'Gaat die eikel nog zitten klagen ook! Maar wacht maar, hij ontkomt zijn straf niet. Hij gaat boeten! Ik maak hem kapot'. Er volgde een verhaal over emails en Facebook en  ratten en vijanden. Huh, ratten en vijanden? Ooh, shit, ik had gewoon mijn mond moeten houden, waarom had ik mijn mond niet gehouden? Hell hath no fury like a woman scorned en haar op zich begrijpelijke maar ook ietwat griezelige woede deed me denken aan alle wraakzuchtige scenario's die ik destijds had verzonnen, toen ik pas ontdekt had dat ik bedrogen was, maar omdat ik geen zin had om mijn handen vuil te maken én omdat ik veel waarde hecht aan het principe dat je oogst wat je zaait besloot ik om karma het, in dit geval, vieze werk te laten doen. Maar dat hoefde zij niet te weten. Scheldend op haar overspelige ex haalde ze haar fiets van het slot. 'Als hij niet stopt met mij zwart te maken ga ik alles op het internet zetten. Mijn broertje gaat me erbij helpen. Ja, die wil ook wraak, hè? Van zijn grote zus blijf je af. M'n broertje wil 'm het liefst dood schoppen maar dat mag -ie niet van mij. Jij gaat niet de bak in voor die etterbak van een ex van mij, heb ik gezegd. Maar boeten zal hij! Wat vind jij?'. Vragend keek ze me aan. En eerlijk is eerlijk, ver achter in mijn hoofd klonk een stemmetje wat duidelijk niet van Lieve Lita was maar van mijn eigen restje scorned woman dus dat gebitch negeerde ik want op 'Hell yeah, that motherfucker is going down!' zat niemand te wachten. Maar bovendien begon ik me af te vragen of die vreemdganger van haar niet heel misschien toevallig een reden had om te klagen. Ik begon me te irriteren. Ineens mocht ik haar niet meer zo. Ontdekken dat je bedrogen bent is verschrikkelijk en het kan extreme emoties en gedachten oproepen bij de bedrogene maar bij deze vrouw droop de negativiteit van haar af. Ze had nog net geen giftanden gekregen. Ik wilde alleen nog maar naar huis, de kattenbak verschonen, en dat zegt wat, want ik doe dat kokhalzend. Mijn methode had duidelijk gefaald dit keer. En ik voelde me allesbehalve vereerd. Dan blijft er nog maar één optie over. Afkappen die handel. Ik haalde mijn kleine mp3 spelertje uit mijn jaszak. 'Zeg, ik moet ervandoor'.  Ik wilde niks meer horen over wraak nemen en vijanden en geschifte ex-en en weet ik veel wat ze nog meer voor mij in petto had. Shield up!